Bilime AdanmışBir Ömür...
Prof. Dr. Metin Özata, yaşamını bilime, tıbba ve insan sağlığına adamış; özellikle endokrinoloji ve tiroid hastalıkları alanındaki çalışmalarıyla Türk tıbbına önemli katkılarda bulunmuş bir hekim, bilim insanı ve akademisyendi. Bilimsel yayınları ve 50’den fazla kitabıyla bilgi ve deneyimini gelecek kuşaklara aktardı; üniversite hocalığı boyunca pek çok değerli hekimin yetişmesine katkı sağladı. Ardında bilime duyduğu merak, çalışma disiplini ve mesleğine duyduğu bağlılıkla hatırlanan değerli bir yaşam bıraktı.
Prof. Dr. Metin Özata, 4 Mayıs 1958 tarihinde Burdur’da doğdu. Burdur Sakarya İlkokulu ve Burdur Lisesi ortaokul bölümünde öğrenim gördü; 1975 yılında Burdur Lisesi’nden birincilikle mezun oldu. Bir yıl İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü’nde öğrenim gördükten sonra, 1976 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde başladığı tıp eğitimine, 1981 yılında nakledildiği GATA Askeri Tıp Fakültesi’nde devam etti ve 1982 yılında fakültenin birincisi olarak ilk mezunu oldu.
1990 yılında İç Hastalıkları Uzmanı, 1992 yılında Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı, 1994 yılında doçent ve 2003 yılında profesör oldu. 2003–2008 yılları arasında GATA Endokrinoloji ve İç Hastalıkları Klinikleri Direktörlüğü görevini yürüttü. Ayrıca GATA Araştırma Merkezi Tıbbi Araştırma Bölüm Başkanlığı ve Gülhane Tıp Dergisi yardımcı editörlüğü görevlerinde bulundu. 2008 yılında kendi isteğiyle GATA’dan Tabip Kıdemli Albay rütbesiyle emekliye ayrıldı ve mesleki çalışmalarını İstanbul’da sürdürdü.
1986 yılında Federal Almanya’nın Wiesbaden kentindeki USAF Regional Medical Center’da; 1992–1993 yıllarında ise Chicago Üniversitesi Endokrinoloji-Tiroid Ünitesi’nde, Prof. Leslie J. DeGroot’un laboratuvarında research fellow olarak tiroid kanserleri ve tiroid hormon direnci üzerine çalıştı.
Başta tiroid hastalıkları, diyabet, obezite ve metabolizma olmak üzere endokrinolojinin çeşitli alanlarında özgün bilimsel araştırmalara imza attı. Bilimsel çalışmalarının öne çıkanlarından biri, bir Türk ailesinde obeziteye neden olan leptin geni bozukluğunun ortaya konulmasına yönelik araştırmasıydı. Leptin ve obezitenin genetik temelleri üzerine gerçekleştirdiği bu çalışma, uluslararası bilim literatürüne yaptığı önemli katkılar arasında yer aldı ve günümüzde de bilimsel çalışmalarda atıf almaya devam etmektedir.
Uluslararası tıp dergilerinde çok sayıda bilimsel araştırma makalesi yayımlandı; çalışmaları uluslararası kongrelerde sunuldu ve yurt dışında düzenlenen bilimsel toplantılara davetli konuşmacı olarak katıldı.
2018 yılında yapılan bir değerlendirmede, Türkiye’de tıp bilimine yön veren ilk 100 bilim insanı arasında 52. sırada yer aldı.
Prof. Dr. Metin Özata, kariyeri boyunca bilimsel çalışmalarının yanı sıra farklı alanlardaki hizmet ve başarıları nedeniyle de pek çok ödüle layık görüldü. Bilimsel araştırmaları dolayısıyla aldığı 20 bilim ödülünden bazıları şunlardır:
- 1998 yılı TÜBİTAK Bilim Teşvik Ödülü
- 2001 yılı TÜBİTAK Türkiye Tıp Araştırma Ödülü
- 1996 Türk Diyabet Cemiyeti Prof. Celal Öker Bilim Ödülü
- 1997 yılı Bayındır Tıp Merkezi Bilim Teşvik Ödülü
- 2000 yılı Roche Tıp Ödülleri Yarışması Birincilik Ödülü
- 2001 yılı Metabolik Sendrom X Bilimsel Yarışması Birincilik Ödülü
- 2003 yılı İstanbul Üniversitesi Bilim Ödülü
- 2003 yılı Bayındır Tıp Merkezi Bilim Ödülü
Prof. Dr. Metin Özata, akademik ve bilimsel çalışmalarının yanı sıra bilgisini geniş kitlelerle paylaşmaya ve tarihsel belleğin gelecek kuşaklara aktarılmasına büyük önem verdi. Tıp, endokrinoloji, beslenme ve sağlık alanlarının yanı sıra Atatürk, Türk tıp tarihi, GATA tarihi, Burdur tarihi ve anı alanlarında da eserler kaleme aldı.
Yaşamı boyunca 50’den fazla kitabı yayımlandı. Eserleri arasında Endokrinoloji, Metabolizma ve Diyabet; Atatürk ve Tıbbiyeliler; Atatürk, Bilim ve Üniversite; İlk Çağlardan Kurtuluş Savaşı’na Burdur Tarihi; Tiroid Hastalıklarında Tanı ve Tedavi; Obezite Tanı ve Tedavisi; Tiroid Kanserleri; Glisemik İndeks Diyeti; Hashimoto ve Yönetimi ve Anılarımdaki Burdur ve GATA yer almaktadır.
Evli ve iki çocuk babası olan Prof. Dr. Metin Özata, 22 Ocak 2026 tarihinde İstanbul’da vefat etti. 23 Ocak 2026’da GATA Haydarpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Sultan II. Abdülhamid Han) Başhekimliği önünde düzenlenen askeri uğurlama töreninin ardından, aynı gün öğle namazını müteakiben Selimiye Camii’nde cenaze namazı kılındı ve naaşı askeri törenle İstanbul’dan uğurlandı. 24 Ocak 2026’da Burdur Ulu Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından, askeri törenle Burdur Sultandere Mezarlığı’ndaki aile kabristanına defnedildi. Burdur’da doğup büyüdüğü Pazar Mahallesi’ndeki sokağa “Prof. Dr. Metin Özata” adı verilmiş olup hatırası yaşatılmaktadır.
Ardında tıp ve endokrinoloji alanındaki bilimsel çalışmaları, uluslararası bilim literatürüne yaptığı katkıları, 50’yi aşkın kitabı ve bilim, eğitim, sağlık ve tarih alanlarında yıllar boyunca ortaya koyduğu çok yönlü çalışmalardan oluşan değerli bir miras bıraktı. Hekim, bilim insanı, akademisyen ve yazar olarak gerçekleştirdiği çalışmalarla Türk tıp dünyasına; tarih araştırmaları ve eserleriyle de doğduğu ve yaşamı boyunca bağını koruduğu Burdur’un kültürel hafızasına kalıcı katkılarda bulundu. Üniversite hocalığı boyunca bilgi ve deneyimini öğrencileri ve meslektaşlarıyla paylaşarak pek çok değerli hekimin yetişmesine katkı sağladı.
Tüm bu akademik ve bilimsel başarılarının ötesinde, hekimliği boyunca hastalarının yaşamlarına dokundu; bilgi ve deneyimini onların sağlığına adadı. Yalnızca bilimsel çalışmaları ve eserleriyle değil, hekimliği ve insani yönüyle de hastalarının ve onu tanıyanların hayatında iz bıraktı; bugün de sevgi ve saygıyla anılmaya devam etmektedir.